Công văn số 18114/CHQ-GSQL của Cục Hải quan về vấn đề thủ tục hải quan đối với hóa chất xuất nhập khẩu

Ngày 26/6/2026, Cục Hải quan (Bộ Tài chính) ban hành Công văn số 18114/CHQ-GSQL gửi các Chi cục Hải quan khu vực, hướng dẫn thống nhất thủ tục hải quan đối với hóa chất xuất khẩu, nhập khẩu sau khi Luật Hóa chất số 69/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn có hiệu lực từ đầu năm 2026. Ý kiến của Cục Hải quan như sau:

Phản ánh kiến nghị của Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ – ASEAN  và các Hiệp hội khác thuộc ngành hóa chất quốc tế

Trên cơ sở phản ánh của Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ – ASEAN và hàng loạt hiệp hội ngành hóa chất quốc tế về việc một số đơn vị hải quan yêu cầu doanh nghiệp nhập khẩu khai báo 100% thông tin về thành phần hóa chất, dẫn đến nguy cơ lộ lọt bí mật kinh doanh và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của nhà sản xuất.

Cục Hải quan khẳng định nguyên tắc: thủ tục hải quan được thực hiện trên cơ sở nội dung khai báo của người khai hải quan và các chứng từ theo quy định tại khoản 1 Điều 21 Luật Hải quan, Luật Hóa chất và các văn bản hướng dẫn. Cơ quan hải quan không được yêu cầu người khai nộp, xuất trình bổ sung thông tin, tài liệu kỹ thuật, chứng từ ngoài quy định. Người khai hải quan tự khai và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính xác thực của nội dung khai hải quan.

Việc yêu cầu bổ sung tài liệu kỹ thuật chỉ được thực hiện khi cơ quan hải quan có cơ sở xác định hóa chất thuộc danh mục phải khai báo, hóa chất có điều kiện, hóa chất cần kiểm soát đặc biệt hoặc hóa chất cấm nhưng được khai báo không thuộc các trường hợp này — chẳng hạn từ thông tin vi phạm thu thập được hoặc cảnh báo của cơ quan chức năng. Nếu doanh nghiệp không bổ sung, hải quan sẽ phân tích, giám định để xác định bản chất của hàng hóa. Với các lô hàng có dấu hiệu rủi ro nhưng không đủ cơ sở để yêu cầu bổ sung, thông tin sẽ được chuyển cho Cục Hóa chất (Bộ Công Thương) và Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (Bộ Công an) để kiểm tra sau khi thông quan.

Bốn điểm tháo gỡ vướng mắc đáng chú ý

Bên cạnh nguyên tắc chung nêu trên, Công văn xử lý một loạt vướng mắc phát sinh trong triển khai Luật Hóa chất 69/2025/QH15, Nghị định 24/2026/NĐ-CP, Nghị định 26/2026/NĐ-CP và Thông tư 01/2026/TT-BCT:

1. Thời điểm xuất trình Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất, kinh doanh hóa chất có điều kiện: Giấy chứng nhận này có bản chất là giấy phép quản lý chuyên ngành. Do đó, doanh nghiệp phải có Giấy chứng nhận trước thời điểm đăng ký tờ khai hải quan và phải khai đầy đủ thông tin giấy phép trên tờ khai, theo khoản 3 Điều 25 Nghị định 08/2015/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 167/2025/NĐ-CP).
2. Ngưỡng hàm lượng miễn trừ Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt: với hỗn hợp chất có hàm lượng hóa chất thuộc Phụ lục III Nghị định 24/2026/NĐ-CP bằng đúng 1% (Hóa chất cần kiểm soát đặc biệt nhóm 1) hoặc 5% (Hóa chất cần kiểm soát đặc biệt nhóm 2), các đơn vị hải quan áp dụng theo quy định tại tiết V phần C mục 2 Phụ lục III Nghị quyết 19/2026/NQ-CP.
3. Mua bán hóa chất giữa doanh nghiệp nội địa và doanh nghiệp trong khu vực hải quan riêng: thực hiện theo các trường hợp miễn trừ tại Nghị quyết 19/2026/NQ-CP và hướng dẫn của Cục Hải quan tại Công văn số 16951/CHQ-GSQL ngày 29/5/2026.
4. Tra cứu thông tin Giấy phép và khai báo hóa chất: Cục Hóa chất và Cục Hải quan đang triển khai kết nối, chia sẻ dữ liệu điện tử, hướng tới cho phép hải quan tra cứu trực tiếp thông tin Giấy phép trên Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan và vận hành chính thức trên Cổng thông tin một cửa quốc gia. Trong thời gian chờ liên thông, việc tra cứu thực hiện theo hướng dẫn của Cục Hóa chất tại Công văn 2595/HC-QLHC ngày 31/12/2025 và Công văn 484/HC-QLHC ngày 13/3/2026.

Xem toàn văn Công văn tại đây.